Polska Izba Książki

Jesteś w: www.pik.org.pl strona główna wydarzenia spotkanie z jose manuelem barroso, bruksela 2011

Spotkanie z Jose Manuelem Barroso, Bruksela 2011

2011-01-17

Notatka ze spotkania Federacji Wydawców Europejskich z Przewodniczącym
Komisji Europejskie, Jose Manuelem Barroso, Bruksela, 10.I.2011 r.

Warszawa, 13.I.2011 r.

Notatka ze spotkania Federacji Wydawców Europejskich z Przewodniczącym
Komisji Europejskie, Jose Manuelem Barroso, Bruksela, 10.I.2011 r.



Spotkanie trwało ponad 50 minut, przebiegało w bardzo przyjaznej atmosferze. Prezydent Barroso wykazał bardzo duże zainteresowanie branżą i jej problemami.Spotkanie otworzył Prezydent FEP Fergal Tobin, który przedstawił branżę (największy przemysł kulturalny w Europie, łączny obrót przekracza 40 mld euro), która obecnie stoi wobec wyzwania przejścia od modelu „analogowego” do środowiska elektronicznego i stworzenia nowych modeli biznesowych.
Prezydent Barroso stwierdził, iż przemysł wydawniczy jest dla niego jednym z filarów demokracji i cieszy się, że ma on większe znaczenie w Europie niż – odpowiednio – w Stanach Zjednoczonych. „Musimy być dumni z tych sukcesów, lecz musimy też pozostawić miejsce dla nowych struktur” – powiedział Barroso. Bronił on zawsze prawa autorskiego publicznie i prywatnie, zaś w marcu zostanie opublikowany Komunikat Komisji o prawie autorskim. Jest szczęśliwy, że może się spotkać z przedstawicielami branży wydawniczej, a szczególne wrażenie zrobiła na nim obecność Antoine’a Gallimarda, którego nazwisko znane jest wszystkim ludziom z jego pokolenia. „Powinniśmy zachować kulturę redagowania i wydawania, lecz musimy też dostosować się do nowego.
Tak się stanie, jeśli Komisja Europejska nie popełni pomyłek.” – zakończył swe wystąpienie Barroso.

Wiceprezydent FEP, Piotr Marciszuk mówił o wolności publikowania i wolności wyrażania poglądów, która w jego przekonaniu silnie związana jest z własnością prywatną. Z jednej strony wydawanie książek jest biznesem, wymaga inwestycji i oczekuje zysków, z drugiej jednak dzięki temu właśnie jest całkowicie niezależne od nacisku ideologii państwowych i innych. Przypomniał szczególne polskie doświadczenia w tym względzie. Stwierdził, że dobre funkcjonowanie prawa autorskiego jest podstawą zdrowego i stabilnego funkcjonowania branży wydawniczej. Model wydawniczy, w którym dystrybucja jest rozdrobniona i należy do tysięcy punktów księgarskich, jest niezwykle korzystna dla rozpowszechniania kultury, ponieważ zwłaszcza w małych
miejscowościach księgarnia bywa jedyną instytucją kulturalną. W przyszłym, elektronicznym modelu rozpowszechniania warto więc zachować i podtrzymać taki model. Piotr Marciszuk przypomniał także, iż standardowa stawka VAT na książki elektroniczne on-line jest istotną barierą w rozwoju i rozpowszechnianiu kultury w wersji elektronicznej. Powiedział też o problemach wydawców edukacyjnych, którzy podejmują obecnie wspólne działania na poziomie europejskim przeciwdziałając zagrożeniu, jakie stwarza publiczne finansowanie otwartych (darmowych) zasobów edukacyjnych w Internecie. Dla wydawców edukacyjnych to rodzaj nieuczciwej konkurencji i pieniądze podatników unijnych nie powinny być wykorzystywane w walce z prywatnymi przedsiębiorcami.

Henrique Mota, delegat z Portugalii oraz dr Winters z Boersenverein mówili o roli copyrightu i konieczności utrzymania właściwej równowagi. Prezydent Barroso zapewnił, iż Komisja Europejska jest przyjacielem prawa autorskiego,a zwłaszcza komisarz Michel Barnier, odpowiedzialny za copyright w KE – choć nie wszyscy mają taki pogląd na ten temat – podkreślił Barroso. „Nie możemy jednak żądać od Chińczyków respektowania prawa autorskiego, jeśli nie robimy tego sami. Jest bardzo silny nacisk młodych ludzi na otwarty dostęp do treści w Internecie. Potrzebujemy wspólnego europejskiego rozwiązania –
przykładem jest projekt Europeana” – powiedział Barroso. Potwierdził on
także, iż Komitet Mędrców (składający się z trzech osób – autora, wydawcy i księgarza) w bardzo zrównoważony sposób, ale jednak domaga się większego dostępu do książek współczesnych w bibliotekach. Toczą się rozmowy w sprawie tzw. dzieł osieroconych („orphan works”) oraz niedostępnych na rynku (out-of-print), choć chronionych copyrightem. Dyrektywa dotycząca tego rodzaju utworów – właśnie przygotowywana – będzie się opierać na zasadzie „należytej staranności” (due dilligence) w poszukiwaniu posiadaczy praw, aby uzyskać ich uprzednią zgodę na prezentację w Internecie danego dzieła. Na koniec tej części spotkania Prezydent Barroso zapewnił, iż rozumie potrzebę wydawców posiadania stałej podstawy i otoczenia swego działania.

Następnie głos zabrał Nick Fowler (Elsevier, Wielka Brytania) tłumacząc, w jaki sposób działalność wydawnicza nie tylko może wprowadzać innowacje, ale także wprost przyczyniać się do innowacyjności, uprawomocniania i rozpowszechniania wiedzy i informacji (chodziło o publikacje naukowe i techniczne wydawane od razu w Internecie).

Antoine Gallimard mówił o tym, jak ważne jest zachowanie równowagi w
digitalizacji naszego literackiego dziedzictwa. Podkreślał anomalie związane z różnymi stawkami VAT na książki papierowe i elektroniczne (online).Prezydent Barroso zgodził się z poglądem A. Gallimarda, iż digitalizacja książek dla bibliotek powinna dokonywać się poprzez instytucje publiczne, takie jak Europeana, a nie Google Books. Jeśli chodzi o VAT, prezydent Barroso stwierdził, iż wyższa stawka VAT na e-booki online wynikała z rozumienia tej książki jako usługi, ale dzisiaj jest kwestią zdrowego rozsądku, iż należy zmienić definicję książki (a tym samym zrównać stawki VAT).
Stwierdził też, iż w pewnych przypadkach popiera kulturalne wyjątki w
dostępie do dzieł chronionych prawem autorskich (podał przykład sektora
telewizji publicznych), lecz reguły rynku nie mogą być stosowane bez
właściwych zabezpieczeń do sektora kultury.
Prezydent Barroso powiedział też, iż w tym roku wybiera się do Frankfurtu, by odwiedzić największe na świecie targi książki, podziękował też FEP za organizację Europejskiej Nagrody Literackiej.
Na koniec spotkania J. Barroso otrzymał od wydawców w prezencie książki z różnych państw (z Polski otrzymał album o polskim malarstwie realistycznym i naturalistycznym, Wyd. ARKADY) . Skomentował otrzymaną książkę Romaina Gary, iż często cytuje jego zdanie, że patriotyzm jest miłością do swoich, zaś nacjonalizm nienawiścią do innych.
Spotkanie zakończyło się wspólną fotografią.

Notatkę opracował Piotr Marciszuk

zdjęcia ze spotkania są dostępne w załączniku i na stronie:
http://ec.europa.eu/avservices/photo/photo.cfm?id=5534&sitelang=fr