Polska Izba Książki

Viviane Reding

Członek Komisji Europejskiej

200 rue de la Loi

1049 Bruksela

 

Szanowna Pani Komisarz,

 

My, Zarząd Federacji Wydawców Europejskich (Federation of European Publisher-FEP) oraz Przewodniczący narodowych stowarzyszeń wydawców, będących członkami FEP, chcielibyśmy przypomnieć Komisji, że kwestia praw autorskich jest sprawą najwyższej wagi dla utrzymania dynamicznego sektora wydawniczego. Chcielibyśmy również wyrazić nasze poparcie dla Europeana i inicjatyw pokrewnych, włączając w to próby poszukiwania i określenia statusu prawnego zarówno utworów osieroconych, jak i tych o wyczerpanym nakładzie, oraz budowania pomostów pomiędzy bibliotekami a e-agregatorami, aby umożliwić internautom wyszukiwanie pełnotekstowe.

 

Jak Pani wie, Ugoda US Google Book Search, zawarta pomiędzy Association of American Publishers (Stowarzyszeniem Wydawców Amerykańskich), Authors Guild (Stowarzyszeniem Autorów) i Google, jest obecnie rozważana przez Amerykański Sąd Federalny. Decyzja,  czy wpisać się do Ugody, należy do indywidualnych posiadaczy praw autorskich. My jednakże jednogłośnie sprzeciwiamy się propozycji rozszerzenia Ugody na teren Unii Europejskiej.

 

Wydawcy opracowują obecnie swoje własne rozwiązania za pomocą platformy ARROW, która jest współfinansowana z programu eContent+, aby umożliwić użytkownikom określenie statusu prawnego zarówno utworów osieroconych, jak i tych o wyczerpanym nakładzie. Ponadto użytkownicy będą mieli dostęp do dzieł obecnych na rynku za pomocą platform e-comerce, internetowych dystrybutorów książek bądź przez strony internetowe wydawców.

 

Jest jednak sprawą niezwykłej wagi, aby w każdym przypadku przestrzegana była podstawowa zasada, iż w celu zapewnienia legalnej reprodukcji i udostępniania dzieł, nawet we ”fragmentach”, należy uprzednio uzyskać zgodę posiadaczy praw autorskich. Zasada ta musi pozostać podstawą unijnej legislacji zakresie praw autorskich.

 

Jeśli wydawcy chcą współpracować z Google na zasadach komercyjnych, mogą to zrobić w ramach Programu Partnerskiego Google. Jeśli natomiast wolą sami sterować dostępem treści dla  użytkowników poprzez platformy alternatywne, powinni mieć prawo do postąpienia według własnej woli bez konieczności uprzedniego wycofywania się z Ugody, w którą zostali włączeni bez uprzedniej zgody.

 

Wchodzimy w przełomowe czasy zarówno dla przemysłu wydawniczego jak i całego rynku, i żywimy szczerą nadzieję, że Komisja zechce wspólnie z wydawcami opracować prawdziwie europejskie rozwiązania, które będą korzystne zarówno dla obywateli Unii Europejskiej, jak i szerszej społeczności.

 

Z poważaniem

 

Federico Motta, Prezydent FEP

Fergal Tobin, Wiceprezydent FEP

Arne Bach, Skarbnik FEP

Benedikt Föger, Prezes Austriackiego Stowarzyszenia Wydawców

Jean Vandeveld, Prezes Belgijskiego Stowarzyszenia Wydawców (ADEB)

Rudy Vanschoonbeek, Prezes Belgijskiego Stowarzyszenia Wydawców (VUV)

Damyan Yakov, Prezes Bułgarskiego Stowarzyszenia Wydawców

Vladimir Pistorius, Prezes Czeskiego Stowarzyszenia Wydawców

Voula Kokkinou, Prezes Cypryjskiego Stowarzyszenia Wydawców

Karsten Blauert, Prezes Duńskiego Stowarzyszenia Wydawców

Kadri Haljamaa, Prezes Estońskiego Stowarzyszenia Wydawców

Sara Mella, Prezes Fińskiego Stowarzyszenia Wydawców

Serge Eyrolles, Prezes Francuskiego Stowarzyszenia Wydawców

Gottfried Honnefelder, Prezes Niemieckiego Stowarzyszenia Wydawców

Annie Ragia, Prezes Greckiego Stowarzyszenia Wydawców

Irme Barna, Prezes Węgierskiego Stowarzyszenia W7ydawców

Kristjan B. Jonasson, Prezes Islandzkiego Stowarzyszenia Wydawców

Alan Hayes, Prezes Irlandzkiego Stowarzyszenia Wydawców

Marco Polillo, Prezes Włoskiego Stowarzyszenia Wydawców

Lolita Varanaviciene, Prezes Litewskiego Stowarzyszenia Wydawców

Dirk Sumkötter, Prezes Luksemburskiego Stowarzyszenia Wydawców

Geert Noorman, Dyrektor Holenderskiego Stowarzyszenia Wydawców

Geir Berdahl. Prezes Norweskiego Stowarzyszenia Wydawców

Piotr Marciszuk, Prezes Polskiej Izby Książki

Rui Beja, Prezes Portugalskiego Stowarzyszenia Wydawców

Mitja Zupancic, Prezes Słoweńskiego Stowarzyszenia Wydawców

Pedro de Andres, Prezes Hiszpańskiego Stowarzyszenia Wydawców

Kjell Bohlund, Prezes Szwedzkiego Stowarzyszenia Wydawców

Simon Juden, Dyrektor Stowarzyszenia Wydawców Wlk. Brytanii

 

 

 

Memorandum wyjaśniające

 

Europejscy wydawcy chcieliby przypomnieć Komisji, że kwestia praw autorskich jest sprawą najwyższej wagi. Poprzez swoje poparcie dla Europeana, chcą zbudować pomosty pomiędzy tymi instytucjami kulturalnymi, które dostarczają treści online po to, by internauta za pomocą jednego tylko interfejsu wyszukiwarki mógł swobodnie odnaleźć i przejrzeć dzieła z domeny publicznej, bez względu na to, jakiego są rodzaju. Jeśli zaś chodzi o prace objęte prawem autorskim, użytkownik może skorzystać z e-agregatorów, np. Gallica2.bnf.fr lub Libreka.de, które dają użytkownikowi dostęp do krótkich fragmentów książek oraz możliwość zakupu całości.

 

Europejscy wydawcy w ramach platformy ARROW (www.arrow-net.eu), współfinansowanej z programu eContent+, pracują nad ustanowieniem praktycznych rozwiązań dla identyfikacji utworów osieroconych m.in. poprzez określenie reguł „właściwej pilności” w poszukiwaniu posiadaczy praw autorskich. ), współfinansowanej z programu eContent+, pracują nad ustanowieniem praktycznych rozwiązań dla identyfikacji utworów osieroconych m.in. poprzez określenie reguł „właściwej pilności” w poszukiwaniu posiadaczy praw autorskich.

 

a. Obowiązywanie Ugody ograniczone jest tylko do terytorium Stanów Zjednoczonych.

b. Ugoda dotyczy wyłącznie książek opublikowanych przed 5 stycznia 2009 w dowolnym miejscu na świecie, w kraju, który ratyfikował Konwencję Berneńską o ochronie dzieł literackich i artystycznych

c. Ugoda, która musi jeszcze być przyjęta przez Amerykański Sąd Federalny, aby być wiążąca dla wszystkich stron, jest oparta na amerykańskiej zasadzie prawnej pozwu grupowego, stanowiącego, iż wszystkie europejskie książki chronione prawem autorskim w Stanach Zjednoczonych są objęte Ugodą.

d. Europejscy wydawcy pragną zauważyć, że Konwencja Berneńska w Artykule 5 stwierdza, że „korzystanie i wcielanie w życie tych praw nie powinno być przedmiotem jakichkolwiek formalności”, a w Artykule 9 mówi: „Autorzy prac literackich i artystycznych chronionych Konwencją, powinni mieć wyłączne prawo autoryzowania reprodukcji tych dzieł w dowolny sposób i w dowolnej formie”.

e. Podpisując Ugodę Google de facto przyznało, że digitalizacja i udostępnianie nie podlegają zasadzie „fair use”. Google nie wykluczyło, że nie będzie  digitalizować książek tych posiadaczy praw autorskich, którzy wycofają się z Ugody – opierając się na zasadzie „fair use” –  ani też książek wydanych po 5 stycznia 2009 roku.

f. Europejscy wydawcy wyrażają żal, że Ugoda zaprzecza podstawowej zasadzie, iż aby legalnie reprodukować i udostępniać dzieła, nawet we ”fragmentach”, należy najpierw uzyskać zgodę posiadaczy praw autorskich. Uprzednia zgoda na użycie chronionych utworów stanowi podstawę międzynarodowego i europejskiego porządku prawnego, dotyczącego copyrightu.

g. Ugoda rozróżnia dwa rodzaje utworów:

i. utwory obecne w sprzedaży, dostępne na zasadach komercyjnych, które standardowo wyłączone są z wyświetleń i sprzedaży przez Google, jeśli posiadacze praw autorskich nie wyrazili zgody na ich wyświetlanie i sprzedaż;

ii. utwory o wyczerpanym nakładzie, które mogą być wykorzystywane przez Google na zasadach komercyjnych, jeśli posiadacze praw autorskich nie stwierdzili wyraźnie, że nie zgadzają się na takie użytkowanie.

h. Bez względu na swoją pozycję w Ugodzie, europejscy wydawcy oczekują, że utwory, które są dostępne w Europie na zasadach komercyjnych, będą traktowane podobnie do utworów dostępnych na zasadach komercyjnych w Stanach Zjednoczonych.

i. Europejscy wydawcy kilkukrotnie informowali Google i przyszły Book Rights Registry (Rejestr Praw do Książek - który będzie zarządzał Ugodą, jeśli taka będzie decyzja), że ich zdaniem obowiązek prawidłowego sklasyfikowania dzieł jako dostępnych na zasadach komercyjnych, lub jako utworów o wyczerpanym nakładzie leży po stronie Google i BRR. Obecnie jakość bazy danych w ramach Ugody pozostawia wiele do życzenia.

j. W gestii indywidualnego wydawcy leży decyzja czy chce pozostać w grupie, czy wycofać się. Jeśli zdecyduje się pozostać, wówczas musi podjąć kolejną decyzję,  czy chce, by jego książki były usunięte (trwale), wyłączone z wyświetleń czy też sprzedawane przez Google. Jeśli wydawcy w ogóle nie zareagują, przynajmniej zgłaszając swoje książki, nadal będą traktowani jako strona umowy, nie będą jednak odnosili z niej żadnych korzyści.

k. Europejscy wydawcy sprzeciwiają się objęciu Ugodą Europy

 

 

2.1 Program Partnerski. – w ramach programu partnerskiego europejscy wydawcy mają prawo negocjować z Google kwestię udostępnienia książek online. W tym wypadku to wydawcy zaopatrują Google w książki, które chcieliby wyświetlać (częściowo) w wyszukiwarce Google Book Search.

2.2 Program biblioteczny (zarówno Europa jak i USA) – Google nie ma prawa do digitalizowania i udostępniania książek chronionych prawem autorskim, jeśli nie otrzymało wcześniejszej zgody posiadaczy praw autorskich. Europejscy wydawcy zwracają uwagę, że w Europie Google nie digitalizuje chronionych prac, a reprodukuje i udostępnia wyłącznie dzieła z domeny publicznej. Jednakże Google digitalizuje te europejskie książki objęte prawem autorskim, które znajdują się w zbiorach bibliotek Stanów Zjednoczonych i umożliwia przeszukiwanie ich online oraz wyświetlanie fragmentów. Digitalizowanie i udostępnianie w Internecie książek objętych ochroną prawną bez autoryzacji, nawet we fragmentach, stanowi naruszenie praw autorskich. Europejscy wydawcy popierają swoich francuskich kolegów, wydawców i autorów, w ich postępowaniu przeciwko Google za naruszenie praw autorskich i moralnych.

 

wydruk

Następne 10